Raporti shokues i CIA

30 shtator 1949: 

Ahmet Zogu, incest me motrën Sanije

imazhe shqip

Ahmet Zogu me motrat
Sanija (incesti) e dyta nga e djathta

Një numër i madh dokumentesh dhe raporte “tepër sekrete” të CIA-s amerikane të viteve 1940-1960 tashmë janë de-klasifikuar. Mes këtij lëmi dokumentesh gjenden dhe raporte tepër interesante në lidhje me informacionet që siguronte në vitin 1949 Agjencia Amerikane e Inteligjencës për mbretin shqiptar të rrëzuar nga froni, Ahmet Zogu. Asokohe Zogu qëndronte më tepër në Egjipt,Aleksandri,  nën mbrojtjen e mikut dhe mbështetësit të tij Mbretit Faruk të Egjiptit.

Por një avokat amerikan në Nju Jork, i quajtur Edgar M. Church mundi që të hynte në kontakt me familjen dhe oborrin e Zogut duke u bërë dhe përfaqësues juridik i interesave të Zogut në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Avokati Church, e krijoi këtë lidhje falë gruas së tij Konteshës Margaret. Margareta ishte kushërira e gruas së Zogut, Geraldinës. Për shkak të kësaj lidhje krushqie, avokati u pajtua nga familja mbretërore për të mbuluar disa çështje të kësaj familje në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Por paralelisht ai mbante në kontakt shërbimin sekret amerikan për të gjitha zhvillimet dhe informacionet domethënëse që ai mësonte në lidhje me Ahmet Zogun dhe oborrin e tij. Janë një numër i madh raportesh dhe informatash që avokati Church i ka kaluar CIA-s duke detajuar të dhëna mbi atë që ndodhte në oborrin e Zogut, tashmë në ekzil.

Raporti i parë, që po e botojmë sot, është hartuar nga avokati Church në mesin e Shtatorit 1949, është administruar zyrtarisht në rangjet më të larta të CIA-s në 30 Shtator 1949 dhe është de-klasifikuar në vitin 2006. Ky raport i hartuar nga avokati amerikan bën një përmbledhje tërësore të situatës financiare të Ahmet Zogut në SHBA, të implikimit të Zogut me nxjerrjen dhe përvetësimin e floririt të shtetit që asokohe ishte në vlerën e 3 milionë dollarëve si dhe për disa aspekte tronditëse në jetën private të Zogut. Krushku amerikan i Ahmet Zogut, njëkohësisht dhe agjent i CIA-s pranë tij, raporton ndër të tjera se mbreti shqiptar kishte një marrëdhënie incesti me njërën nga motrat e veta duke e identifikuar të motrën si Zenida, që korrespondon me Senijen.

Madje avokati amerikan i raportonte CIA-s se bashkëshortja e mbretit, Geraldina kishte dijeni të plotë mbi këtë fakt. Më pas avokati amerikan lë të nënkuptohet se vetë Geraldina ‘argëtohej” me një bashkëpunëtor të Zogut, të identifikuar si Alexander De Villa (a.k.a Skënderi).  Në raportin e tij, avokati Church detajon dhe rrethin e ngushtë të bashkëpunëtorëve të Zogut dhe përshkruan edhe karakteristikat e tyre, ndërsa në fund të këtij raporti ai nënvizon se Zogu do e ketë shumë të vështirë të arrijë ambiciet e veta politike nëse nuk del nga influenca femërore. Më poshtë teksti i plotë i përkthyer në shqip dhe i marrë nga dokumenti autentik i CIA-s amerikane:

Klasifikimi SEKRET/ Vetëm për zyrtarë të Shteteve të Bashkuara

AGJENCIA QENDRORE E INTELIGJENCËS (CIA)

Raporti Nr. 00-B-8501-49

CD Nr. G-162

Çështja 2860

Data e Regjistrimit: 30 Shtator 1949

Nr i faqeve: 3

Shteti: Shqipëria

Subjekti: Mbi Statusin Personal dhe Financiar të Ish-Mbretit Zog

Vendi ku u sigurua:( ….)

Data kur u thith nga burimi: Në mesin e Shtatorit 1949

VLERËSIMI MBI INFORMACIONIN:

Gjykimi mbi zyrën nga ka ardhur: Nuk mund të gjykohet

Opinioni i burimit mbi përmbajtjen: Me shumë gjasa informacion i vërtetë

BURIMI: Një avokat i suksesshëm, i moshës 38 vjeç, i angazhuar me një zyrë ligjore shumë të njohur në SHBA. Nëpërmjet lidhjeve familjare, ai ndodhet shumë pranë mbretit Zog dhe vepron si përfaqësuesi i tij ligjor në Shtetet e Bashkuara.

Asetet e ish-Mbretit Zog përfshijnë:

a) 108 mijë dollarë në “National City Bank’ Ne$ York”

b) Afërsisht 5 mijë dollarë në “Garantee Trust Company”

c)  Një ndërtesë dhe truall në Aleksandri, Egjipt,  e vlerësuar 40 mijë Lira Egjiptiane

d) Bizhuteri të kurorës shqiptare që kapin një vlerë rreth 100 mijë dollarë, ndoshta dhe më tepër.

e)  Rreth 450 mijë dollarë, të mbetura nga rezervat e arit të cilat Zogu i mori nga Shqipëria dhe i çoi në Egjipt dhe që në total vlerësohen si 3 milionë dollarë.

2. Zogu ka një farë detyrimi moral për t’iu gjendur gjyshes së gruas së tij, duke i dhënë çdo muaj një shumë prej 115 dollarësh. Ai nuk ka detyrime të ngjashme në Shtetet e Bashkuara me sa kam unë dijeni. Në shtete të tjera, ai ka përgjegjësinë dhe kujdestarinë për gruan e tij, katër motrat e tij dhe kunatin e tij, John Apony, i cili është i shtruar në një sanatorium për tuberkulozin në Siçili.  Përveç këtyre detyrimeve, unë nuk mendoj që Zogu mund të ketë të tjera detyrime. Miku i tij i ngushtë, Mbreti Faruk, nuk do ta lejonte asnjëherë që ai të hynte në borxhe në Egjipt.

3. Zogu nuk ka burim të ardhurash në SHBA përveçse interesit që përfiton nga llogaria e tij bankare. Nuk mendoj se ai merr ndonjë të ardhur nga shqiptarët në Shqipëri apo në SHBA.

4.  Të vetmet pagesa që ai i kryen rregullisht janë për gjyshen e gruas së tij. Këto pagesa ai i kryen çdo dy muaj ose çdo tre muaj.

5.  Zogu nuk ka kryer asnjë tërheqje apo depozitim domethënës të ardhurash në llogarinë e tij bankare që prej Prillit të vitit 1949.

6. Në kuadër të grupimit të tij politik, çështjet financiare i janë lënë në dorë Kryeministrit të tij dhe Truprojës Sotir Martini. Martini rrallë herë largohet prej tij dhe mbikëqyr të gjitha bizneset e Oborrit. Punët e pista të Zogut i janë besuar kontit Alexander De Villa. Zogu përpiqet shumë me vetëmenaxhimin, ndërsa të gjitha përkthimet  ia bën bashkëshortja e tij Geraldina.

7. Në kompaninë ligjore ku punoj, jam i vetmi që mbuloj bizneset e Zogut. Shumica e komunikimeve të mia me Zogun bëhet nëpërmjet letërkëmbimit  me Geraldinën, asnjëherë me Zogun drejtpërdrejt. Çështjet urgjente komunikohen direkt me telegraf. Korrierët nuk përdoren asnjëherë ndonëse unë kam ngritur një sistem i cili mund të përdoret në raste urgjente.

8. Të vetmet kontakte aktive të Zogut në Shtetet e Bashkuara mbahen me  gjyshen e bashkëshortes së tij, gruan time, me mua vetë si dhe me shtetasin John Blackburn i cili është bashkëshorti i Virginias, motrës së Geraldinës. Në një letër të fundit që Geraldina i ka dërguar gjyshes së saj, ajo i shkruan se Zogu është përqendruar fort  në një grup shqiptarësh, ose disa grupe shqiptare, të cilët ndodhen aktualisht në SHBA. Një pjesë e kësaj letre thoshte:

“Bashkëshorti im i dashur është tepër i shqetësuar për çdo detyrë shoqërore. Gjërat, siç edhe mund ta kesh kuptuar, nuk është se po na shkëlqejnë,  për më tepër atë e bluan fakti se fuqitë nuk kanë për ta dëgjuar atë, apo nuk kanë për ta përdorur fare atë; dhe se kanë formuar një farë Komiteti Shqiptar, i cili nuk ka lidhje fare me realitetin në Shqipëri, e që përbëhet nga ca marioneta që përplasen ndërmjet vetit. Gjithsesi ata po shkojnë në Uashington dhe të paktën Shqipëria do mund të përfaqësohet, pavarësisht nivelit të ulët të përfaqësimit. Kjo lëvizje mund të shkaktojë dhe shkëndijën për të plasur lufta apo trazira atje në tre javët e fundit, por nuk ka për të ndodhur nëse rusët tregohen më të fuqishëm se krahu tjetër. Financiarisht dhe ne nuk është se kemi përfituar ndonjë gjë”.

Në kontekstin e kësaj letre, unë besoj se Zogu mund të shtyhet për tu bërë më miqësor dhe i lidhur me grupin që përmend Geraldina në këtë letër.

9.Përfaqësuesit ligjorë të Zogut jashtë vendit, unë nuk i njoh. Unë e kam kuptuar se ai ka një avokat në Aleksandri i cili më pas shikon në mënyrë të hollësishme të gjitha dokumentet që unë përgatis për Zogun.  Por unë nuk e di si quhet ky avokat.

10.   As firma ime ligjore dhe as unë personalisht nuk kam kontakte në Shqipëri, por unë besoj se Zogu ka kontakte në vijimësi me nëntokën dhe rrjetin shqiptar. George Gog, i cili drejton policinë e pallatit të Zogut, mundet që të hyjë e të dalë nga Shqipëria.  Anëtarët e rrjetit të tij shpesh lëvizin nga Shqipëria në Egjipt.

11.   Nuk ka pikë dyshimi se regjimi aktual në Shqipëri, ka pretendime kundër Zogut, pasi e bëjnë përgjegjës se ka marrë nga Shqipëria 3 milionë dollarë flori’. Zogu nga ana e tij thotë se i ka shpenzuar këto para për mbajtjen e Oborrit të tij në ekzil dhe se i ka shpenzuar me korrektesën më të madhe. Vetëm 450 mijë dollarë flori’ i kanë mbetur tani. Askush nuk e ka të qartë atë që ka ndodhur vërtetë, si në kuptimin ligjor apo dhe të tjera aspekte.

12.   Geraldina, gruaja e Zogut, është tërësisht e përkushtuar ndaj tij, pavarësisht veprimeve të tij të pamatura.

13. Kontesha Margaret Sherr-Thoss është një nga kushërirat e Geraldinës dhe vajza e nënës birësuese të Geraldinës. I ati i Margaretës ka qenë Shefi i Inteligjencës Ushtarake Gjermane gjatë Luftës së Parë Botërore dhe tani jeton në Klagenfurt, Austri.

Mamaja e Margaretës, ishte amerikane dhe u detyrua të bëjë vetëvrasje nga Gestapo, gjatë Luftës së Dytë Botërore.  Margareta është vajzë e lezetshme, por ajo s’mund të japë ndonjë ndihmë me aq gjëra sa di. Vëllezërit e saj, që të dy qytetarë amerikanë, janë shumë të pamatur.

14.   Gjyshja e Geraldinës, Madame De Strahl d’Ekna, e moshës 82 vjeç, jeton në Shtetet e Bashkuara. Ajo nuk ka ndonjë ndikim mbi Zogun, por përpiqet vazhdimisht që të bindë atë dhe Geraldinën që të vijnë në SHBA. Ajo ka një imagjinatë të spikatur dhe sapo ka shkruar një libër mbi Zogun të cilin kërkon ta tregtojë si skenar për realizimin e filmave.

15.   Motra e Zogut, Zenida (Senija), është një grua idiote e cila ka një ndikim të tmerrshëm mbi të vëllanë. Zogu dhe Zenida kanë një lidhje incesti aktualisht, lidhje për të cilën Geraldina nga ana e saj ka dijeni.

16. Konti Alexander De Villa, i njohur me nofkën “Skënderi”,  është operatori i Zogut për punët e pista. Ai ka namin se është sjellë në Oborrin Mbretëror për të argëtuar Geraldinën, ndërsa Zogu nga ana e tij plekset me Zenidën. De Villa është gjysmë francez dhe gjysmë shqiptar, babai i tij ka qenë ambasador në Francë. Ai është një njeri shumë malinj dhe i pandershëm në kulm. Në vitet e kaluara ai ka trafikuar drogë në Francë , të cilën e fuste në valixhet diplomatike.  Ai është një mik i ngushtë i Farukut dhe po përpiqet që të organizojë me të nxjerrjen jashtë Egjiptit të  450 mijë dollarëve flori’ të mbetur aty.

17. George Gog është Shefi i Rojave të Pallatit të Zogut, përgjegjësi për sigurinë. Ai është gjë e sigurt (siç e quajnë shqiptarët), i pashëm, tipik ushtarak dhe relativisht i ndershëm.  Ai shkon e vjen nga Shqipëria dhe mban kontaktet me rrjetin atje.

18. Kemal Bej Mesari, është kujdestari i Oborrit. Ai mban një palë syze-teke, pëlqen veshjet sportive dhe vepron si spiun i Zogut. Kur e vizitova për herë të parë Zogun, Mesari më pa dhe më dëgjoi mua në hollin e hotelit për 2 orë përpara se të prezantohej vetë dhe të më shoqëronte për në pallat.

19. Planet e Zogut në të ardhmen përfshijnë marrjen e një shtëpie në Francë në verën e vitit 1950 dhe rikthimin në Aleksandri në dimër. Fiksimi i tij është të kthehet në Shqipëri dhe të dëbojë sovietikët. Ai kërkon mbështetje  materiale ushtarake dhe këshilla  nga SHBA, por mendon se mund të sigurojë edhe mbështetjen e arabëve të fuqishëm për të ngritur ushtrinë e tij. (Ai është shumë i afërt me Farukun dhe Ibn Saud). Zogu i ka përzemër çështjet ushtarake dhe do ishte shumë komod të diskutonte për to me një oficer ushtrie të rangut kolonel ose dhe më lartë. Nëse Zogu do të jetë efiçent, ai me patjetër duhet të shkëputet nga ndikimi femëror dhe të mendojë më tepër si të kryesojë ndonjë projekt ushtarak  që do çlironte Shqipërinë. Ai më ka thënë se do të donte të luftonte për Shqipërinë, atje ku populli i tij po e kërkon. Më tej ai më tha se do përballej me një plebishit dhe se do të ikte jashtë Shqipërisë nëse do dilte i mundur.

(vijon nesër)

Ahmet Zogu me motrat  

imazhe shqip

SHËNIM / Çfarë po botojmë dhe pse e botojmë

Habjon Hasani

Një numër relativisht i madh dokumentesh dhe raportesh sekrete të CIA-s amerikane janë de-klasifikuar dhe një pjesë e mirë e tyre pasqyrojnë aktivitetin zbulues të këtij shërbimi në Oborrin-Ekzil Mbretëror të Mbretit Zog nga viti 1949 e në vazhdim. Përmbajtja e informatave që u shkonte krerëve të shërbimit inteligjent amerikan mbi Mbretin Zog, familjen e tij dhe qerthullin e bashkëpunëtorëve të ngushtë në disa raste shfaqet tronditëse. Nuk e kemi pasur aspak të thjeshtë vendimin për botimin e këtyre materialeve. Dilema qëndronte në faktin se në raportet sekrete te CIA-s ka detaje dhe elementë të rëndësishëm mbi situatën financiare dhe politike të Zogut, por pjesë të raportit ishin dhe informacione të ndjeshme që lidheshin me aspekte intime të jetës së tij. Nëse do botonim një raport të cunguar dhe të censuruar atëherë më mirë të mos e botonim fare. Fundja një dokument sekret, i de-klasifikuar tashmë, e ka vlerën në tërësinë e informacionit të tij. Por duke disponuar këto raporte sekrete të shërbimit inteligjent amerikan dhe duke vlerësuar materialin në tërësinë e tij vendosëm ta publikojmë dhe këtë vendim e kemi marrë mbi disa arsye të cilat ja kemi borxh lexuesit për t’ia sqaruar.

Së pari, nuk ka asnjë dyshim mbi autenticitetin e këtyre raporteve. Pra, nuk ka kurrfarë dyshimi, se këto materiale janë ofruar nga shërbimi inteligjent më i fuqishëm i planetit, CIA, si materiale të de-klasifikuara që dikur, sipas CIA-s, përbënin informacione të një rëndësie të veçantë.

Së dyti, në njëfarë kuptimi, edhe nëse DITA nuk do i botonte këto raporte, ato do ishin dhe do mbeteshin publike, pasi mund të gjenden tashmë në bibliotekën elektronike të CIA-s, nga cilido qytetar i planetit që ka një kompjuter funksional dhe internet.

Së treti, pjesa e raporteve ku jepet informacion mbi jetën intime të Ahmet Zogut, e cila është dhe pjesa që na shkaktoi dilemën, merr një tjetër përmasë kur është objekt i shërbimeve inteligjente. E thënë ndryshe, nëse për njerëzit e thjeshtë informacionet mbi jetën intime janë thjesht çështje kurioziteti apo “skandalesh”, nuk ndodh kështu për shërbimet inteligjente dhe kuadrot e tyre. Ata i shohin shumë më ftohtë këto lloj informacionesh. Për shërbimet sekrete, është pjesë e procedurës së punës që për cilindo subjekt që ata duan ta vendosin nën kontroll, të dinë çdo detaj, çdo intimitet, çdo dobësi, pasi në këtë mënyrë evidentohen më mirë edhe pikat e dobëta të subjektit dhe duke ia ditur këto dobësi kontrolli ndaj tij mund të shtohet dhe intensifikohet më tej.

Së katërti, këto informacione CIA i ka marrë në rrugë operative, pasi kishte agjent të sajin një avokat amerikan të quajtur Edgar M.Church. Ky i fundit përveç lidhjes së krushqisë me Zogun, përfaqësonte interesat e Zogut në SHBA. Ndonëse vetë CIA nuk ofron publikisht nga ana e saj një analizë informacioni mbi besueshmërinë e këtij agjenti, është fakt se për vite me radhë i është referuar atij dhe se informacionet e dërguara prej tij mbi Mbretin Zog i kanë shkuar drejtuesve më të lartë të kësaj agjencie.

Së fundi, me të dhënat e ofruara deri më tani e vetmja gjë që dimë të sigurt, është fakti se CIA ka vendosur të ekspozojë në formë të de-klasifikuar, disa dokumente dikur sekrete, që lidhen me aktivitetin e mbretit Zog në vitin 1949. Në filozofinë e shërbimeve inteligjente asnjëherë nuk mund të kesh siguri maksimale, shpesh ajo çka serviret nuk është ashtu siç duket. Por megjithatë, raporte sekrete të shërbimit inteligjent më të fuqishëm të botës mbi Mbretin Zog, nuk janë diçka që mund t’i neglizhosh dhe të bësh sikur nuk ekzistojnë ndërsa janë të ofruara faqebotës, publikisht.

Faksimile e raportit sekret të CIA-s

http://gazetadita.al/raporti-shokues-i-cia-s-30-shtator-1949-zogu-incest-me-motren/

imazhe shqip

*   *   *

Ahmet Zogu incest me motrën!!

Botohet për herë të parë një document i deklasifikuar i 30 shtatorit 1949: CIA ka përdorur si informator Brenda “Oborrit Mbretëror” krushkun amerikan të Ahmet Zogut. Si arriti ai të bëhet i besuar Brenda Oborrit dhe si e përdori CIA për të marrë informata.

imazhe shqip 

Çfarë raportonte Edgar M. Church tek CIA në lidhje me situatën familjare dhe financiare të Ahmetit? Ku i kishte llogaritë bankare, si e përdori floririn e marrë nga Tirana dhe disa aspekte tronditëse të jetës private të Ahmet Zogut.   http://gazetadita.al/

*    *    *

Laura Vorpsi, zedhenesja e PD

Zëdhënësja e PD, Laura Vorpsi

imazhe shqip

Kunati lexon 

komentet pikante të javës për Laurën

Kunati ka vendosur që çdo të dielë, meqë është pushim, t’u hedhë një sy faqeve online për komentet rreth ngjarjes më të komentuar të javës. Këtë javë në qendër ishte deklarata e Laurës për jabanxhinjtë dhe reagimet ndaj saj. Më në fund vendosi të përzgjedh disa prej tyre, si më pikantet rreth ndikimit që ka kjo gjë për imazhin e PD-së, të cilat vendosi t’ia dorëzonte Lulit për të pasur kujdes për herë tjetër.

Qytetari:  Ta dëgjojë S.Berisha atë që ka thëne kjo… e bëri lanet…. zogu i vogël…. 90% e partisë tënde duhet të rreshtohen në ambasadën e Tiranës në Shqipërinë e veriut

Ana: Nuk ke faj moj gocë, në atë parti që je ti, sa më injorante të jesh, aq me lartë shkon. Kështu njerëzish do Sala rreth tij, injorantë…sa më injorantë që t’i rinë lepe-peqe. Edhe të mendosh që kjo u jep mendje studentëve. INJORANTE

Loku:  Si ka thon Skëner Sallaku, që të jesh tirons duhet të kesh tre gjona: 1.Halen te funi i oborit. 2.Të kesh një Carac në mes të oborit. 3 Të kesh një budall në familje. Kështu që ti Seit Vorpsi i plotëson kushtet me qen tirons, se e ke Laurën.

Qytetar i vjetër i Tiranës dhe i botës perëndimore: E paimagjinushme se si një përfaqësuese e lartë e Partisë Demokratike dhe e politikës në Shqipëri, flet me një gjuhë racore! Këto janë deklarata të cilat dhe Hitleri do t’i kishte zili! Si mund të pohojë kjo zonjë për qytetarët e vendit të vet, të cilët ndoshta edhe e kanë votuar partinë e saj, të hyjnë me vizë në Tiranë! Europa ka hapur dyert për qytetarët shqiptarë, ndërsa Vorpsi, e cila mund të jetë vetë e paragjykuar në disa shtete të cilat nuk na duan, flet me gjuhën e urrejtjes dhe ksenofobisë kundër bashkëatdhetarëve të saj!? 

Zonja Vorpsi! 

Vizat nuk janë zgjidhje! Zgjidhje ështe integrimi i tyre në çdo qytet dhe fshat ku ata jetojnë! Moskujdesi i qeverisë tënde të PD-se kur kishit pushtetin, e varfëroi këtë pjesë të popullatës, e cila nga skamja dhe mjerimi u detyrua të shperngulet për një jetë më të mirë në Tiranë! Papunësia, mungesa e arsimimit, strehimit etj, detyroi ndoshta një pjesë të tyre të mbjellin informalitetin dhe të kalojnë edhe në veprime kriminale për të mbijetuar, për shkak të harreses së shtetit të cilin e drejtuat ju! Ju nuk planifikuat dhe projektuat asgjë për integrimin e kësaj pjesë njerëzish, të cilët i shfrytëzuat për të legalizuar informalitetin, në shkembim të votes së tyre për 23 vjet me radhë! Ju lejuat të krijohen geto rreth Tiranës sepse nuk kishit vullnetin e mirë për t’i ndihmuar këta njerez në ndërtimin e një infrastukture modeste, të punësimit dhe shkollimit të tyre! Në botën evropiane çdo politikan i rangut tuaj do të jepte të paktën dorëheqjen në qofte se do shprehej në publik, në një formë të tille për qytetarët e vet! Një nga parimet kryesore të kartes evropiane për të drejtat e njeriut është lëvizja e lirë e njerëzve! Detyra e shtetit ështe që ta lehtësojë këtë lëvizje nëpermjet krijimit të kushteve të punës dhe arsimimit! Mosinkludimi i këtyre qytetarëve në jetën metropoliane është fryt i politikës tuaj diskriminuese për këtë pjesë që ju e mashtroni në fushatatë elektorale! Partitë të cilat nxisin urrejtjen racore janë të ndaluara me ligj në Shqipëri, por fatkeqësisht disa politikanë me pikëpamje fashiste janë inkuadruar në partinë tënde! Mëkat për shqiptarët se ndoshta një ditë mund të udhëhiqen nga një Lë Pen dhe politika e saj!

Dhe kjo është zëdhënësja e një partie jabanxhinj, katunarësh e malokësh 100 karat.

Dritani: Kjo është përfaqësuesja e shtresës më debile të tironsve (realisht mikpritës) që këto 20 vjet nën frymën “antikomuniste” kane aplikuar praktikën ‘Për një plesht djeg jorganin”.

Konkluzioni: Janë punonjës me mëditje të jabanxhinjve malokë të pabesë.

Nuk di me thon se sa tironse osht kjo, por sikur me qen tironse si petrelsit nga Petrela, ndroqt nga Ndroqi, stërmost nga Stërmasi, arbont nga Arbana etj, s’ka gjo m’terezi. Katunare ka per t’ngel.

Demokrati:Një tregues i banalitetit ku ka rënë PD, një krijesë e seksit femer me mentalitetin e kryetarit të Kamzës, një gjuhë e varfër, e denjë për gratë e mëhallës që bisedojnë me filxhanët e përmbysur në pritje për të parë fatin, një mentalitet i ngushtë provincial që tregon edhe deficitin intelektual të zonjushës të stresuar në fjalë. Vorpsi para se të flasë për jabanxhinjtë shqiptarë të Veriut a të Jugut që kanë zgjedhur kryeqytetin e Shqipërisë për të jetuar, duhet të bëjë ADN e fisit të saj, se mbase del kurde apo iraniane, dhe jabanxhie. Përdorimi i kësaj fjale më ngjall krupën, apo mikesha e vërtetë në mesin e shqiptarëve është Vorpsi?

Lamtumirë Shqipëri, mirë se të gjeta tiron!

Bashkia e Tiranës duhet të dëmshpërblejë Lek Plepin se e ka çuar atë drejt tërbimit./TemA

imazhe shqip

*    *    * 

Reklamat e TV-KLAN,

sa buxheti vjetor i 49 bashkive !

Nga Përparim Halili

Vetëm një qeveri e papërgjegjshme mund të bëjë atë që ka bërë ish-qeveria “Berisha” me të ardhurat nga ekonomia dhe shërbimet publike kombëtare. Berisha i ka përdorur fondet publike në mënyrë të paligjshme, në formë krimi të hapur e të plotë ekonomik. Një nga rastet më tipike është financimi klientelist i TV-KLAN-it në vlerën mbi 18 milionë dollarë në formë reklame. Janë afërsisht 20 miliardë lekë. Mendova të bëj një ballafaqim, që ma nxiti fjala e ish-kryeministrit Sali Berisha gjatë seancës parlamentare për debatin mbi buxhetin 2014. Ndër të tjera, Saliu akuzoi qeverinë Rama, se “… po tallej me bashkitë e komunat, duke u dhënë buxhet thërrime”. Nëse buxheti 2014 për pushtetin lokal është ose jo thërrime, këtë mund ta thonë ata që drejtojnë njësitë vendore. Unë po bëj vetëm një ballafaqim, midis buxhetit që ish-qeverisja “Berisha” u dha bashkive e komunave për të zgjidhur problemet e komunitetit gjatë vitit 2013 dhe “buxhetit”, që i dha TV-KLAN-it për reklama (propagandë) pro pushtetit të tij.

imazhe shqip

Më konkretisht. Ish-qeverisja “Berisha”, i dha TV KLAN-it për reklama mbi 18 milion dollarë, ndërsa bashkisë Berat për vitin 2013, i dha si buxhet të pakushtëzuar vetëm 178 milionë lekë, ose afro 1.8 miliardë lekë, ose sa 9 % e reklamës së TV KLAN-it. Bashkisë Durrës, për vitin 2013 i dha si buxhet 410 milionë e 407 mijë lekë, të barabarta me mbi 4.1 miliardë lekë, ose sa 22% e reklamës që i dha TV KLAN-it. Bashkisë Korçë i dha vetëm 180 milionë e 171 mijë lekë buxhet vjetor, ose sa 10% e reklamës së TV-KLAN-it. Ndërkohë Bashkisë Kukës, i dha 101 milionë e 233 mijë lekë buxhet vjetor, ose sa 6% e reklamës që i dha si reklamë TV-KLAN-it.

Më skandaloz bëhet fakti me financimin e atij televizioni, kur shikon tabelën e buxhetit vjetor të dhënë për vitin 2013 prej ish-qeverisë “Berisha” dhe konstaton, se bashkisë Pogradec i ka dhënë vetëm 81 milionë e 363 mijë lekë, ndërsa bashkisë Gjirokastër i ka dhënë një buxhet vjetor prej vetëm 80 milionë e 937 mijë lekë, ose nga 5% e reklamës që i ka dhënë TV-KLAN-it. Pa harruar Vlorën, të cilës i ka dhënë vetëm 298 milionë e 526 mijë lekë, ose 8 herë më pak se fondi reklamës që i ka dhënë TV-KLAN-it.

Sipas aritmetikës së thjeshtë, rezulton se qeveria i ka dhënë këtij televizioni klientelist, një financim për reklama, të barabartë me fondin buxhet të vitit 2013, të 9 bashkive së bashku, konkretisht të bashkive Berat, Fier, Sarandë, Kukës, Gjirokastër, Tepelenë, Vlorë, Lushnjë, Pogradec, ose, i ka dhënë një financim të barabartë me fondin buxhet vjetor 2013, të 85 komunave të mesme, ose e të 58 komunave të mëdha. Ose, reklama e dhënë për TV-KLAN-megafonë të Sali Berishës është e barabartë me buxhetin e përbashkët vjetor të 49 bashkive të kategorive të qyteteve Përmet, Tepelenë, Ballsh, Patos, Kuçovë, Pukë, Bulqizë, Maliq, Has, Malësi e Madhe, Shëngjin etj.

Edhe një krahasim tjetër. Vetëm pagesa e bërë për Çiljetën në koncertin për festën e organizuar nga PD në 22 mars 2013, është e barabartë me 4 buxhete të bashkisë Orikum, me 20% më e madhe se buxhetet vjetore të bashkive Gjirokastër e Sarandë.

Pak ditë më parë, ishim në bisedë me Redi Ramajn, kryetarin e komunës Qendër-Tepelenë. Mes të tjerash, ai na tha: “Komuna Qendër-Tepelenë e ka buxhetin vjetor 26 herë më të vogël se pagesa që i është dhënë për reklamë TV-KLAN-it. Shkolla 9-vjeçare në fshatin Dukaj ka mbetur si stallë lopësh për 9 milionë lekë fond dhe ish-qeveria “Berisha” nuk na i lëvroi fondin e miratuar që në vitin 2004!  Për 36 milionë lekë investim, banorët e fshatit Veliqot po në komunën tonë, janë prej vitesh pa ujë mbasi fondi i projektit u miratua, por nuk u lëvrua nga ish-qeveria. Për 30 milionë lekë ka mbetur gërmadhë dhe po degradon me zhdukje fizike, rruga Dragot-Tepelenë, mbasi ish-kryeministri Sali Berisha nuk e firmosi çeljen e fondit 6 vite me radhë. Për 37 milionë lekë, nxënësit e fshatit Luzat vazhdojnë të mësojnë në shkollë gërmadhë në stalla bagëtish e magazina plehu, të përshtatura primitivisht për shkolla, mbasi ish-qeveria nuk e lëvroi fondin buxhet të miratuar, për ndërtimin e shkollës 9 vjeçare”!

imazhe shqip

*   *   *

Reformimi i pensioneve një sfidë urgjente

Nga Sokrat Habilaj

1. Konteksti historik dhe politik

Periudha tetëvjeçare e qeverisjes demokrate, veç të tjerave, shënon dhe kulmin e dështimit spektakolar të politikave që kanë lidhje me sigurimet shoqërore në tërësi dhe në veçanti me skemën e pensioneve. Pa përjashtuar edhe qeverisjen e mëparshme socialiste, në fund të këtij mandati, PD, ka dhe “meritën” e rikthimit të skemës së Sigurimeve Shoqërore në një nivel më të ulët se kuota zero, ku nisi rreth njëzet vite më parë, sepse një punë e bërë keq është më keq se sa një punë e pakryer fare. 

imazhe shqip

Kjo forcë politike ka autorësinë e rimodelimit të sigurimeve shoqërore në kushtet e ekonomisë së tregut, por edhe të rrënimit thuajse total të tyre, njëzetë e ca vite më pas. Shenjat negative të dështimit të kësaj skeme nuk u shfaqën në një ditë, përkundrazi ato janë manifestuar në mënyrë permanente. Por këto sinjale u nënvleftësuan. Dështimi u maskua me masa tërësisht të paefektshme dhe, më keq akoma, skema e pensioneve nga një skemë thellësisht sociale, financiare, ekonomike, u bastardua, duke u kthyer në një fasadë propagandistike dhe politike. Madje u shkua deri atje sa u krijua iluzioni se brenda kësaj skeme nuk përfshiheshin 561 mijë njerëz të moshuar, me kontribute për vendin  dhe nevojtarë, por thjesht 561 mijë votues, të cilët në momente të caktuar, mund të gënjehen me rritje qesharake pensioni, apo me fabula tallëse në fund të vitit, si ato me “një gjel” apo “gjysmë gjeli”, etj. Prandaj dalja e skemës së pensioneve prej kolapsit, nuk mund të bëhet pa njohur deri në detaje shkaqet që sollën dështimin e plotë të skemës së pensioneve. Sëmundja nuk mund të shërohet, pa u njohur jo vetëm simptomat, por edhe shkaqet e saj.

2. Raporti rrënues 

përfitues-kontribuues

Raporti skandaloz përfitues-kontribuues, thuajse 1 me l, i pashembullt edhe me asnjë vend të rajonit, e ka bërë skemën e pensioneve një gropë të papërballueshme për buxhetin e shtetit. Ky raport ka ardhur duke u ngushtuar, përkundër tendencës normale të rritjes së pensioneve dhe shtimit të numrit të pensionistëve. Një fakt i tillë zbulon jo vetëm brishtësinë deri në falimentim të skemës së pensioneve, por edhe falsitetin e gjoja rritjes së numrit të të punësuarve nga viti në vit. Më tej akoma, nëse shikojmë raportin mes pagave minimale, mesatare, apo të larta, të cilat paguajnë realisht kontribute për sigurimet shoqërore në listë-pagesat e paraqitura, ky raport është në favor të pagave minimale. Pra,  ne sigurojmë më pakë të ardhura për të përballuar pensionet, pasi një pagë më e ulët, do të thotë dhe kontribut më i ulët. Në këto kushte raporti 1 me l, përfitues-kontribues, shkon edhe më keq akoma në uljen reale të numrit të kontribuesve, dhe në uljen e masës së kontributit. Ndërsa “rritjen e numrit të të punësuarve”, mund ta manipulojë çdo podium, apo institucion statistikor, për efekte politike, varësia mes numrit të kontribuuesve dhe përfituesve nuk mund të fshihet, sepse nuk mund të fshihet sasia e pareve që harxhohen për pensionet nga buxheti, apo kontributet e grumbulluara. Edhe ndryshimi i vartësisë së grumbullimit të kontributeve nga sigurimet shoqërore te tatim-taksat, nuk solli asnjë rezultat të dukshëm. Natyrisht që grumbullimi i kontributeve është një detyrim ligjor, për të cilën as që mund të diskutohet. Rritja e të ardhurave nga kontributet, edhe pse duket  “jashtë” reformës së skemës së pensioneve, nëse dësjton, mund të dështojë reformën dhe vetë skemën.

3. Nevoja për një 

minimum jetik pensioni

Skema e pensioneve është e ndërtuar në dy shtylla kryesore: pensionet e qytetit dhe të fshatit. Për kushtet e vendit tonë, pensionet e fshatit zënë një vend qendror. Rruga që u ndoq për barazimin e pensioneve të fshatit me ato të qytetit, rezultoi tërësisht e gabuar, dhe çoroditëse. Mjafton të citojmë se më shumë se 500 mijë “të vetëpunësuar” në bujqësi, u futën në një skemë pagese të kontributesh “të detyrueshme” që vetëm fjalën kishin si të tillë dhe që të detyrueshme nuk u bënë kurrë. Si rrjedhojë, jo vetëm u thellua barra fiskale e pensioneve në kurriz të buxhetit të shtetit, por u deformua krejtësisht skema. Kështu, ndërsa u vendos një kufi tavan për pensionet, askush nuk e di sa është përfitimi real minimal i një pensionisti, i cili ka treguesit e tij specifik të vjetërisë në punë, apo të pagës. Kjo gjë, pra mos ekzistenca e një kufiri minimal të pensioneve, vlen për të gjitha kategoritë e pensioneve, jo vetëm për të fshatit. Në këto kushte, ndërsa mund të flasim për tregues që kanë të bëjnë me minimumin jetik, apo të varfërisë të një të papuni, skema aktuale e pensioneve, pa hezitim mund të themi se e kamuflon një tregues të tillë padrejtësisht. Kjo krijon një moment thellësisht irreal, që fsheh një realitet të zymtë. Në këto kushte, ideja e hedhur nga qeveria për vendosjen e një kufiri mbi minimumin jetik të përfitimit të atyre që kanë mbushur moshën e pensionit, madje edhe nëse nuk plotësojnë kushtet për pension, duhet përshëndetur. Pensionet sociale, apo ndihma ekonomike për ata që kanë mbushur moshën e pensionit, si një praktikë e provuar në vende shumë më të zhvilluara se ne, si në Angli apo Suedi, do ta vendosin skemën e pensioneve në një terren më të favorshëm, por do t’u vijë edhe më mirë në ndihmë të gjithë atyre që nuk mund të përfitojnë pension apo përfitojnë thërrime pensioni dhe ndihen të braktisur.

4. Thellimi i parazitizmit të skemës

Skema aktuale e pensioneve, ka ecur në drejtim të kundërt me nxitjen e pagimit të kontributeve. Nuk është fjala vetëm për parimin bazë “pay as you go”, por parazitizmi i skemës së pensioneve është thelluar edhe për shkaqe të tjera. Kështu, pavarësisht nga raporti mes pagës minimale dhe maksimale mbi të cilin llogaritet kontributi, raporti i pensionit minimal me pensionin maksimal është 1 me 2.  Ky është një tregues i vjetër sa edhe skema aktuale e pensioneve, dhe pengon interesin për të paguar sa më shumë kontribute tek personat me paga mbi mesataren, sepse për të përfituar një pension maksimal, do të mjaftonte një pagë shumë më e ultë se paga maksimale. Ne sot ndodhemi në një situatë të tillë kur një person, i cili e ka pagën 100,000 lekë në muaj dhe në raport me këtë pagë, paguan një sasi të caktuar kontributi, dhe një person tjetër me një pagë 40,000 lekë në muaj që paguan shumë më pak contribute. Por  kur ata dalin në pension, masën e pensionit do ta kenë të barabartë. Në këto kushte, ai me pagën 1.000.000 lekë, pse duhet të lerë një sasi më të madhe të pagës së tij, kur ligjërisht kjo sasi nuk shkon për të dhe kontribuesi nuk përfiton asgjë? Një kufizim i tillë është alogjik dhe e vendos skemën e pensionit në kundërshtim me kontributin e dhënë nga përfituesi, duke zbehur tek ai interesin për të kontribuar sa më shumë. Dhe për ta bërë edhe më të dukshëm këtë zbehje të interesit të pagimit të kontributeve, theksojmë se edhe mënyra teknike e llogaritjes së pensionit bëhet e tillë, ku nga tre shifrat që dalin, zgjidhet ajo më e disfavorshmja për përfituesin. Heqja e tavanit të pensionit do të zgjidhte ngërçin që ekziston mes masës së kontributit dhe asaj të pensionit të secilit.

5. Çështja e moshës së 

daljes në pension

E vetmja reformë në skemën e pensioneve,  që të paktën u quajt e tillë, është ajo e vitit 2002, që kishte të bënte me rritjen graduale të moshës së daljes në pension. Kjo reformë përveç shtyrjes në kohë të daljes në pension të personave të ndryshëm nuk dha asnjë efekt pozitiv. Reforma vetëm së shtyu edhe për pak vite falimentimin  e skemës së sigurimeve shoqërore. Prandaj, edhe ideja e hedhur sërish se mund të rritet mosha e pensionit në një apo dy vite, vetëm do të shtyjë në kohë falimentimin e skemës.

6. Reforma e pensioneve duhet të jetë bipartizane

Tani nuk është koha për të gjetur fajtorët e dështimit të skemës së pensioneve. Për të qenë më të drejtë, mund të themi se në dështimin e kësaj skeme kanë pjesën e vet të dy kahet e politikës. Nisur edhe nga ky fakt, por më tepër nga domosdoshmëria shpëtimit të skemës, është koha që edhe opozita të jetë në një linjë me qeverinë. Reformimi që ka nisur të bëhet tani, nuk i shërben vetëm kësaj mazhorance. Ajo është një nevojë dhe një sfidë urgjente që na shërben të gjithëve. Prandaj kërkon konsensusin e të gjithëve: qeverisë dhe opozitës, punëdhënësve dhe punëmarrësve, kontribuesve dhe përfituesve, të moshuarve dhë të rinjve./Dita

 imazhe shqip

*     *     *

A do të ulen pensionet?

Nga Irena Beqiraj

Dëgjojmë shpesh për reformën strukturore që duhet të ndërmarrë Qeveria për pensionet. Ndoshta për një publik të gjerë dhe jo ekspert në fushën ekonomike, ka lindur pyetja por çfarë nuk funksionon në sistemin aktual të pensioneve dhe çfarë reformash priten të ndërmerren? Të gjithë e dimë që sistemi i sotëm i sigurimeve Shoqërore mbështetet në financimin e pensioneve nga kontributet e sigurimeve shoqërore që paguajnë jo vetëm punëmarresit, por edhe punëdhësit. Ky sistem e ka origjinën e tij që në Shekullin e 19 –të dhe për herë të parë është vënë në jetë nga politikani Otto Von Bismark. Ky sistem i quajtur “Pay as you go” shkurt Paygo është shumë popullor në thelb, por nuk ka një lidhje direkte midis asaj që individi kontribuon sot dhe asaj që do të përfitojë nesër si pension.

Kohët kanë ndryshuar…

Por kohët kanë ndryshuar që nga periudha e Bismarkut, po ashtu dhe karakteristikat demografike. Njerëzit jetojnë më gjatë si dhe është vërtetuar katercipërisht që zhvillimi ekonomik shoqërohet me një rënie në normën e rritjes së popullsisë. Ndërkohë Shqipëria ka edhe një fenonem tjetër, punën në të zezë (jo e deklaruar në sigurimet shoqërore), dhe ajo gri (deklarime më të ulëta të rrogave për efekt pagesash më të ulëta të sigurimeve) e cila zë rreth 35% të tregut të punës. Raporti i kontributeve është rreth 4.7% e GDP ndërkohë që në vendet e rajonit kjo shifër është rreth 8-10% e GDP. Shqipëria ka sot rreth 579,904 pensionistë që përfaqësojnë rreth 20% të shoqërisë, ndërkohë që ka rreth 450,000 pagues të kontributeve shoqërore. Aktualisht me kontributet e sigurimeve shoqërore të mbledhura nuk paguhen dot pensionet. Aktualisht pensionet krijonë një deficit prej 35 miliardë lekë. Kjo diferencë do të vazhdojë të rritet, nëse nuk punojmë intensivisht për të rritur kontributet në sigurimet shoqërore duke formalizuar tregun e punës dhe në të njëjtën kohë nuk mendohet realisht si do të reformohet ky sistem. Nëse vazhdojmë dhe i kërkojmë qeverisë të rrisë pensionet në kurriz të borxhit brezat që vijnë mund të jenë edhe me të varfër në kohën e pensionit, se pensionistët sot.

3  shtylla sipas të huajve

Një sistem i përshtatshëm pensionesh, sipas Bankës Botërore, duhet të mbështetet në 3 shtylla. Shtylla e parë është sistemi aktual PAYGO.

Shtylla e dytë janë pensionet e detyruara private, ku individi paguan një përqindje kontributi të detyrueshme mbi pagën në atë që quhen llogari indidividuale e pensionit, e cila nuk menaxhohet nga shteti, por nga kompani private adminstrimi. Në llogaritë individuale të pensionit vendoset një lidhje direkte midis kontributeve të individit dhe pensionit, dhe fondet që grumbullohen në këto llogari duhet absolutisht të investohen per të përfituar nga fuqia e madhe e investimit.

Shtylla e tretë, pensionet private vullnetare, ku individë vullnetarisht mund të paguajnë kontribute në shoqëritë privatë të pensionit. Aktualisht në Shqipëri përveç shtyllës së parë kemi dhe shtyllën e tretë, fondet vullnetare private të pensionit.

Duke qenë se aktualisht pensionet tejkalojnë kontributet e mbledhuara nga Sigurimet Shoqërore, dilema që shtohet është gjetja e një mënyrë për të kuruar deficitin që krijohet në buxhet nga “plakja demografike”. Në pikëvështrimin tim përpara kemi dy alternativa; ose do të vazhdojmë më sistemin aktual, por do të duhet të bëjmë ndryshime parametrike thelbësore të tij, apo ka ardhur  koha të prezantojmë shtyllën e dytë, e cila e thënë ndryshe nuk është gjë tjetër veçse “privatizim i pjesshëm” i sistemit të pensioneve.

Ulje pensionesh? E papranueshme

Ndryshimet parametrike të sistemit aktual konsistojnë në: 1) uljen e pensioneve që aktualisht fitohen, 2) rritjen e moshën e pensionit, 3) rritjen e kontributeve në sigurimet shoqërore. Ulja e pensioneve është e papranueshme sepse pensionet janë tanimë shumë të ulëta dhe pensionistët jetojë thuajse në kufirin e varfërisë.

Kuptohet që dy parametrat e tjerë janë vendime të vështira jo vetëm ekonomikisht por edhe politikisht, pasi “cenojnë” interesat e atyre që aktualisht paguajnë kontributet, të cilët janë edhe votues. Në të njëjtën kohë duke qënë se ndryshimet ekonomike dhe demografike janë shumë dinamike do të duhet të bëjmë ndryshime prametrike të herëpashershme (afat mesme) duke krijuar luhatshmëri në të tre parametrat, gjë që rrit pasigurinë në të ardhmen.

Prezantimi i shtyllës së dytë eshtë aspekti më i spikatur dhe më i diskutueshëm. Disa nga vendet e rajonit kanë zgjedhur “të heqin dorë” nga 1/4 deri në 1/3 e normës së kontributeve të detyrueshme të pensioneve duke i lenë ato të menaxhohen privatisht, duke zëvendësuar kështu një sistem unitar publik me një kombinim të sistemit publik me sistemin privat të menaxhimit të pensioneve. Në Shqipëri propozohet nga Banka Botërore që 21.5 % e kontributit që punëmarrësit dhe punëdhënësit paguajnë, të shkojnë në sistemin publik të pensioneve dhe 3% e kontributeve të menaxhohet në llogari individuale pensioni. Vendet e rajonit e kanë bëre këtë gjë shumë gradualisht, duke transferuar një pjesë të madhe të kotributeve të sigurimeve në skemat private.

  

Pensionet

Rumania ka aplikuar skemat private të pensionit për herë të parë në vitin 2008 duke filluar me një normë kontributi të detyrueshëm 2% dhe pritet në 2014 kjo normë të jetë 6%.

Efektet pozitive që ka kjo skemë vijnë nga fakti që një pjesë e pagesës se pensionit realizohet jo thjesht nga kontributi por nga investimi i kontributit. Ndërkohë që me sistemin aktual nuk kemi asnjë investim të kontributeve. Ndërkohë me kalimin e viteve kalohet një pjesë e barrës së përballimit të kostove të pensionit nga shteti tek llogaritë private të pensionit. Në disa vende është konsideruar si një nxitëse e formalizimit të tregut të punës pasi kontributet e individit në llogaritë individuale lidhen direkt me pensionin e ardhshëm.

Në skema private?

Në disa vende këto skema kanë ofruar fleksibilitetin e tërheqjeve të parakohshme apo kalimin e shumave të akumuluara tek pasardhësit në rast vdekjeje.

Prezantimi i një sistemi mix në vendet e rajonit ka treguar se kalimi i një pjese të kontributeve shoqërore në skema private shoqërohet me ato që quhen kosto të kalimit apo të trasferimit. Këto skema do të duhet të akumulojnë për 25- 40 vjet që të fillojnë të japin benefitet e tyre. Ndërkohë që pensionet në këtë faze duhet të mbulohen tërësht nga sistemi publik i pensioneve. Nga studimet e bëra në vitin 2010 këto kosto do të shoqëronin ekonominë serbe për 40 vjet. Në rastin e Sllovakisë për gati 30 vjet (studimi, Melichercik dhe Ungvarsky (2004), për Hungarinë koston e kalimit do të zgjasnin për 50 vjet studimi Orban dhe Palotai (2005) .

Një element tjetër shumë i rëndësishëm në suksesin e skemës së detyruar private është mundësia e investimit të këtyre fondeve. Ndërkohë që sistemi aktual mbështetet vetëm në burimin të ardhurave që vijnë nga puna. Një sistem që përfshijnë edhe shtyllën e dytë ka dy burime te ardhurash; punën dhe kthimin nga investimi.

Duke qenë se vendet e rajonit si edhe Shqipëria kanë tregje të pa zhvilluara kapitali, mundësia e investimit të tyre mbeten bonot afatgjata të qeverisë, që zënë gati 60% të portofolit, dhe depozitat bankare. Në pëgjithësi ka një skepticizëm për investime në letra më vlerë të huaja për shkak të riskut të kurseve të këmbimit.

Empirikisht një normë e mirë reale e kthimit nga investimi i këtyre fondeve do të ishte 1,8% mbi rritjen e GDP, por fakti i mungesës së tregjeve të ogranizuara dhe rrjedhimisht i mundësive të investimit bën që kthimi nga investimet i këtyre fondeve të jetë dhe të vazhdojë të jetë i ulët në të gjithë vendet e rajonit. Kjo skemë që të ketë sukses duhet të shoqërohet edhe me zvillimin e bursës dhe tregut të kapitaleve.

 

Nevoja e një ‘Administratori’?

Që shtylla e dytë të këtë sukses është shumë e rëndësishme menaxhimi i fondeve në mënyrë trasparente dhe të sigurt, nga sektori privat. Pra lind nevoja i krijimit “të administratorit të fondeve te pensionit” i cilët duhet të mbikëqyret nga organet shtetërore në mënyrë të ndershme dhe të sigurt. Ky drejtim dhe supervizim, ka nevojë për njerëz të depolitizuar, të kualifikuar por duhet thënë dhe te mirëpaguar. Qeniet njerëzore janë pothuajse unike në aftësinë e tyre për të mësuar nga eksperienca e të tjerëve, por gjithë kohën janë shquar për një mosdashje të dukshme për ta bërë ketë.

Reforma e pensioneve është shumë sfiduese, nuk mund të realizohet apo të merren frytet brenda një mandati apo dy. Do të duhen dekada për të parë efektet e saj. Kostot gjithashtu janë të larta. Duhet të dimë që Sigurimet Shoqërore janë programi i vetëm shtetëror nga i cili çdo qeveri do ta kishte të vështirë të heq dorë qoftë dhe pjesërisht. Aq më e vështirë bëhet kjo vendimmarrje në kushtet të vështira ekonomike. Si çdo reformë ekonomike ka përfitime dhe kosto, të cilat shpërndahen në mënyrë të pabarabartë ndërmjet gjeneratave.

Reformat e pensioneve nuk është alternativë politike afatshkurtër, por sistem ekonomik afat gjatë i cili duhet  ndërtuar dhe dizenjuar me kujdes për të pasur sukses. Ndërkohë duhet shumë durim për të vjelur rezultatet. Nëse ky sistem ndërtohet, pranohet apo kundërshtohet thjesht për qëllime afatshkurtra politike nuk do te kemi kurrë reformë reale në sistemin e pensioneve. Shoqëria shqiptare dhe qeveritë duhet të shmangin një herë e mirë impulsin e të menduarit sot për sot dhe në emër të rrugës më të lehtë të harxhojmë edhe burimet e së nesërmes. Demokracia duhet të funksionojë për të gjitha gjeneratat, dhe jo të bëhet një fantazmë e paaftë për të paguar nesër./Dita

imazhe shqip

*   *   *  

Shqipëria ngjan

si të ketë qenë 

në luftë për 23 vjet rresht!!

Nga Roland Qafoku - Emisioni Debat 

imazhe shqip

Në 23 vjet Shqipëria ngjan si të ketë qenë në luftë. Janë 6259 persona që janë vrarë nga armët e zjarrit dhe armët e ftohta në ngjarje nga më të ndryshmet në të gjithë vendin duke treguar se humbja e jetës në Shqipëri bëhet me një lehtësi që nuk gjen model të dytë në botë. Në një insert gjatë emisionit DEBATI NE CHANNEL ONE të së enjtes ku u diskutua situate kriminale, solla nga arkivi personal në formë tabele të gjitha vrasjet vit pas vitit në 365 ditë për 23 vjet rresht. Ato nisin që nga viti 1990, vit kur u rrëzua sistemi komunist e deri në vitin 2013 që sapo lamë pas. Nuk ka rëndësi kush ka qenë në pushtet, të majtët apo të djathët. Nuk ka fare rëndësi kush ka qenë kryeministër Sali Berisha, Fatos Nano apo Edi Rama. Ajo që është e rëndë të thuhet është statistika me shifra që me një mesatare rezulton të jenë vrarë mbi 272 persona në çdo vit kalendarik. Viti me më shumë vrasje është1997 me 1542 persona të vrarë, ndërsa ai me më pak të vrarë është viti 2006 me 87 persona të vrarë.  Duhet theksuar se në këtë tabelë nuk janë të përfshirë tragjeditë dhe aksidentet e të gjitha llojeve.

Vrasjet vit pas viti në Shqipëri 

1990-2013

Viti 1990/205 të vrarë

Viti 1991/205 të vrarë

Viti 1992/251 të vrarë

Viti 1993/268 të vrarë

Viti 1994/265 të vrarë

Viti 1995/210 të vrarë

Viti 1996/248 të vrarë

Viti 1997/1542 të vrarë

Viti 1998/573 të vrarë

Viti 1999/496 të vrarë

Viti 2000/275 të vrarë

Viti 2001/208 të vrarë

Viti  2002/179 të vrarë

Viti 2003/144 të vrarë

Viti 2004/119 të vrarë

Viti 2005/131 të vrarë

Viti 2006/87 të vrarë

Viti 2007/103 të vrarë

Viti 2008/88 të vrarë

Viti 2009/82 të vrarë

Viti 2010/118 të vrarë

VITI 2011/124 të vrarë

VITI 2012/125 të vrarë

VITI 2013/120 të vrarë (e pazyrtarizuar)

GJITHSEJ 6259 persona të vrarë në 23 vjet

 imazhe shqip

*     *     *

Kush ngjan më heroike:

elektrifikimi apo pagesa e energjisë?!

Nga Ermir Hoxha

Mjaft të vështrohen me kujdes gjithë ato shtylla gjigante elektrike majë malesh për të kuptuar se ç`punë prej herkulësh kanë bërë ata mijra shqiptarë barktharë në komunizëm, që me hir apo me pahir, e bën një gjë të hajrit për këtë vend. Ndërsa sot, jemi në një situatë që faqja më heroike që mund të shkruajë Shqipëria, është ardhja e ditës që energjia të paguhet qindarkë më qindarkë, si “Çeçua”, me hir ose pahir.

imazhe shqip

Qeveria po tenton fazën tjetër të bastit të saj për rindërtimin e shtetit: asaj për t`i detyruar më në fund shqiptarët që mos ikin turpshëm pa paguar, si cubat, nga dyqani ku shkojnë të marrin energji. Sado ta urrejmë komunizmin, kur shohim ca punë të mëdha, të frytshme për çdo kohë, siç janë hidroçentralet apo ato mijra tonelata hekuri të ngulura si shtylla tensioni në terrene gati të pamundura, çoç ndjen një gudulisje krenarie për ata burra e gra të vuajtur që dërmuan kocka e gjymtyrë duke i mbajtur në krah si skllevër të antikitetit.

Dhe në një tjetër kohë si kjo e jona, sfida duket se është më e vështirë, edhe pse nuk ka të bëjë me aso cfilitjesh të paimagjinueshme.  Ajo është sfidë me moralin, në mos me frikën ndaj shtetit; me moralin që të thotë mos ik pa paguar kur e merr diçka në një dyqan, pasi kjo është vjedhje. Ka ardhur koha, që çdo gjë që mund të lëvizë për mirë në këtë vend, ta shohësh si diçka të pazakontë, heroike, qiellore./Dita

imazhe shqip

*    *    * 

Portokalli

Aktorët e “Portokallisë” të zhveshur në -22 gradë!

Aktorët e shout humoristik Portokalli janë parë në… Shtetet e Bashkuara të Amerikës, më saktë në Detroit.

Deri këtu nuk ka asgjë të çuditshme, por këta të fundit së bashku me disa miq të tyre kanë arritur që gjysmë të zhveshur të pozojnë për aparatin fotografik. Një pjesë e mirë e SHBA-ve janë përfshirë këto ditë nga i ftohti ekstrem. Doni të dini sa kanë qenë temperaturat gjatë shkrepjes së fotografisë? -22 gradë celsius…!

Marrë nga Facebook Spy –  DITA

imazhe shqip

*   *   *

Dr Flamur Noka

imazhe shqip 

Deputetët e Partisë Demokratike vizitojnë në Burgun 302 kryetarin e Bashkisë së Kamzës Xhelal Mziu.

Në takim me Mziun kanë shkuar deputetët Arben Ristani, Flamur Noka dhe Aldo Bumçi.

Deputeti demokrat Flamur Noka u shpreh se PD-ja po ndjek hap pas hapi procesin politik ndaj kreut të Bashkisë së Kamzës. Noka theksoi se procesi ndaj Xhelal Mziut është një skenar i mirëorganizuar politik dhe këtë e fakton përdhosja e familjes Mziu e orkestruar në guzhinën e Ministrisë  së Brendshme.

“Mziu po trajtohet si kriminel i rrezikshëm. Ai është një i zgjedhur vendor, që u ka shërbyer qytetarëve. Po zbatohen dy standarde për krerët e bashkisë, njëri trajtohet si kriminel, tjetri del foto me Kryeministrin”, tha Noka.

Kryetari i Bashkisë së Kamzës u arrestua në 20 dhjetor 2013 për shpërdorim detyre. Ai akuzohet për pabarazi në tenderin e rrugës Valias i Ri- Laknas. Seanca gjyqësore ndaj Mziut do të zhvillohet në 13 janar.                                              imazhe shqip

http://www.gazetatema.net/web/2014/01/10/kunati-merr-ne-pyetje-delegacionin-qe-vizitoi-mziun/

*   *   *

A do ta kapë qeveria lepurin me qerre?

Nga Ermir Hoxha

Tre kambistë u dhunuan e më pas u grabitën dje në qendër të Durrësit. Pra, jo në ndonjë qoshe të humbur të Shqipërisë, ku nuk ndihet era e shtetit që prej vitesh. Si në rastin e grabitjes spektakolare në një prej qendrave më të mëdha tregtare të kryeqytetit, javë më parë, ku ca babagjyshër të trukuar, mbushën çantat me bizhu dhe çan ferrën nëpër natë pa ndonjë koklavitje. Ndërsa të djeshmit, thuhet se ishin veshur si njerëz të rendit. 

imazhe shqip

Nuk është rasti për t`ja faturuar gjithë ç`po ndodh qeverisjes ende në agimet e veta; pasi është rezultante e një sërë faktorësh politikë e socialë, që e kanë çuar Rendin në këtë pikë të hallit, e që shtrihen vite pas, tej 3-mujorit të Ramës e Rilindjes së tij, ku përfshihen një mal mbrapshtish, duke nisur me degradimin e sistemit arsimor; më pas me shthurjen e familjes, kaosin urban e një lëvizje të llahtarshme demografike që ka cenuar çdo ekuilibër social; me papunësinë, korrupsionin në asht, e sigurisht me dobësimin e shtetit në çdo hallkë, deri në fazë kalbjeje. Sepse, doemos që kjo qeveri nuk e do një dështim kaq të dukshëm, e ku pa, tek Rendi, për të cilin ka një ndjeshmëri të theksuar. Mos harrojmë se kur është fjala për Rendin, edhe Enveri përligjet për zullumet e veta. Dhe nëse për tregues të tjerë suksesi qeverisjeje, duhet të paguhet një kosto kohore, për Rendin askush nuk pret: e duan që tani, në çast. Të duket se ne kemi policë, por jo polici. Ndër batutat më të goditura e më inteligjente të filmave shqiptarë, është ajo se “qeveria e kap lepurin me qere!”. Dhe në këtë rast, me qeveri nënkuptohet shteti, forca e tij, instrumentet që posedon për ta bërë zap krimin. Por problemi ynë duket se dhe në këtë rast, është po ai, si në ndërtimet pa leje: shteti ka humbur aftësinë e kontrollit mbi territorin. Është rasti për të kujtuar se në pranverë të `92, ndodhi masakra e tmerrshme e Libofshës, me autorësinë e vëllezërve Çuko, të cilët u kapën brenda 24 orësh dhe u ekzekutuan me varje brenda pak javësh.

imazhe shqip

 Një diçka e tillë sot, pas kaq vitesh, duket e pamundur. Jo për aktin e dënimit me jetë, por për efikasitetin e zbulimit të autorëve të krimit dhe ndëshkimit të tyre, në një kohë rekord. E pra, kjo nuk po arrihet dot. Dhe krimi duket se po ka një inteligjencë të mahnitshme për ta kuptuar këtë; dhe për ta shfrytëzuar, sigurisht. Nga ana tjetër, duhet theksuar se ata tre kambistë janë taksapagues, janë ata që në heshtje kanë vendosur t`i paguajnë pak më tepër shtetit, me kushtin që jetën ta kenë të sigurt. Nga xhepi i tyre kanë dalë ato para, me të cilat u janë shtuar rrogat punonjësve të rendit. Dhe rezultati i këtij “pakti”, duhet të jetë i shpejtë, i dukshëm, prekshëm, produktiv. Në të kundërt… /Dita  

imazhe shqip

*   *   *

Kush fshihet pas maskave?

Grupi hetimor për ngjarjet e fundit ka dyshime se grabitja e djeshme në qytetin e Durrësit, sulmi i bujshëm në qendrën tregtare TEG në Tiranë dhe akti terrorist i ndodhur më 31 dhjetor në Milot, ku u hodh në erë shtylla e tensionit të lartë, nuk janë pa lidhje. Një nga pistat e hetimit sugjeron se në të paktën dy prej ngjarjeve janë implikuar persona të larguar nga puna muajt e fundit si forca speciale të policisë e të ushtrisë, dhe që organizohen nga specialistë të mirëfilltë që njohin armët, eksplozivët dhe teknikat e grabitjeve. Por pa dashur kanë lënë edhe disa gjurmë të rëndësishme.

imazhe shqip

Policë dhe ushtarakë

Grabitja e djeshme la të kuptohej se autorët kishin një mbështetje logjistike të sofistikuar, e cila rezulton të jetë marrë fshehurazi nga magazinat e Ministrisë së Brendshme dhe Ministrisë së Mbrojtjes jo shumë kohë më parë. Dëshmitarët treguan se 4 autorët, ishin të veshur me rroba ushtarake komandosh, të pajisur me jelek antiplumb, fenelina në makinë, shkopinj gome dhe armë pistoleta dhe automatikë. Edhe në lëvizje, dukej si një grup kryekëput special, që njihte mirë mënyrat e forcave elitë. Tre kambistët kanë treguar se janë neutralizuar në pak sekonda, madje edhe fuoristrada që përdorën mësohet se mbante shenja të policisë, si fenelinë dhe tabelë. Kalimtarët kanë kujtuar fillimisht për një operacion policie.

Makina me të cilën u krye grabitja

Por më pas u kuptua se ishte një krim grabitjeje. Katër grabitësit e djeshëm, pas krimit në Durrës, janë parë të largoheshin me shpejtësi në drejtim të Ishmit dhe më pas në Bubq të Krujës. Zona malore e këtij rrethi është e njohur për pyllin e saj dhe shtigjet nga mund të kalosh. Janë përdorur forca të shumta dhe helikopterë të RENEA-s, por pa ndonjë sukses. Grabitësit e veshur si forca speciale janë futur në pyll dhe aty kanë humbur gjurmët. Grupi ka hyrë në të njëjtën vatër të nxehtë ku dyshohet se vepron celula e dyshuar për tritolin e 31 dhjetorit. Dyshimet për persona të shkarkuar kohët e fundit nga segmente të rendit dhe mbrojtjes, përfshirë gardën, të implikuar në hedhjen në erë të shtyllës në 31 dhjetor kanë lindur prej disa ditësh. Por në ngjarjen e djeshme në Durrës janë forcuar dyshimet se autorët janë profesionistë dhe me të kaluar në polici dhe ushtri.

Çfarë ndodhi dje

Persona të armatosur, të veshur me uniforma forcash speciale të ushtrisë dhe policisë, me pajisje dhe jelekë antiplumb, grabitën tre kambistë dhe lanë të plagosur dy prej tyre, duke u marrë çantën me të paktën 10 milionë lekë rreth orës 08:15 të mëngjesit të djeshëm, në qendër të Durrësit, në sheshin “Pranvera”. Autorët e paidentifikuar, që ishin 4 persona, zbritën nga një mjet fuoristradë “Land Rover” me targa angleze, dhe sinjale policie në vendin ku qëndrojnë kambistët. Kambistët Edmond Sollaku dhe Arben Çuni, janë dërguar në spital, ku i pari kishte plagë të lehta, kurse Çuni mbahet ende në spital pasi kishte dëmtime më serioze, por pa rrezik jete. Kurse i treti, Hajdar Lala, nuk mori plagë. Sipas mjekëve të spitalit, Arben Çuni i është nënshtruar një ndërhyrjeje kirurgjikale, pasi goditja në kokë i kishte prekur skalpin. Sipas dëshmitarëve, autorët kishin armë dhe shkopinj bejzbolli dhe vepruan shumë shpejt. Tre prej tyre neutralizuan kambistët dhe i katërti grabiti çantën e madhe me 10 milionë lekë. Në pak çaste goditën dy kambistët në trup dhe kokë me qyta armësh dhe shkopinj bejzbolli dhe më pas janë larguar me shpejtësi në drejtim të Ishmit. Policia ka ngritur postblloqe në të gjitha rrugët hyrëse e dalëse të qytetit të Durrësit, si dhe në Krujë e Fushë-Krujë. Mësohet se operacioni policor është shtrirë në komunat Bubq e Ishëm, ndërsa automjeti i grabitësve është parë për herë të fundit në afërsi të Sukthit. Ndërkohë policia zhvilloi në malësinë e Krujës edhe kërkime me helikopterin e RENEA-s. Kambistët kolegë me të dëmtuarit, apeluan dje për mbrojtje nga shteti./ Artur Qoraj/Dita  

  http://gazetadita.al/kush-po-fshihet-pas-maskave/

imazhe shqip

*   *   *